Παρασκευή, 14 Νοεμβρίου 2014

Καμπυλότητα





                                                                                          Photo by: Arty Dos



Πράσινο δελφίνι
ακουμπά τη ράχη του
στον βράχο.
Υπόκλιση γης προς τη θάλασσα·
δεν φοβούνται οι άνθρωποι;
Βουτιά στ’ ανοιχτά·
γεννιούνται αφρολούλουδα…

Να πλημμυρίσει η γη,
να βυθιστεί ο ήλιος.
Να δικαιωθεί
το θαλασσόδαρτο φύκι.
Ν’ ακούσουν άφοβα οι ναυτικοί
το τραγούδι μιας Σειρήνας.

Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014

Μαρία Μαγδαληνή



                                                                                 Photo by: Lauren Treece


Μαρία Μαγδαληνή, πάνω σου
χύθηκαν όλων των γυναικών
 οι καταπατημένες αισθήσεις.

Μαρία εσύ που την ομορφιά σου αρνήθηκες
γι’ αγιοσύνη και καθησυχασμό•
γιατί οι άντρες σαν μωρά άβουλα και αχόρταγα
λιγοψυχούσαν στην παρουσία σου.

Έγινες πίνακας σε σαλόνι μιας κάποτε όμορφης  Παρθένας.
Το μύρο σου ανθίζει ακόμη λουλούδια στις ψυχές
των γυναικών που μετρούν αποκαΐδια σωμάτων.

Μα όλα αυτά σβήνουν σαν κερί από το φύσημα ντροπής.

Και χρειάστηκε η θέαση ενός θαύματος για να γίνει πιστευτή
η Αγιοσύνη σου.

Δευτέρα, 13 Οκτωβρίου 2014

Περι τέχνης και άλλων δαιμόνων


http://www.agrinioculture.gr/2014/10/12/peri-technis-ke-allon-demonon/#.VDup7ezkfgQ.facebook

Περι τέχνης και άλλων δαιμόνων

Το ερώτημα «Τι είναι τέχνη» θα ήταν παράτολμο να το θέσω σε ένα τέτοιο άρθρο. Οι φιλοσοφικές συζητήσεις στηρίζονται ή τουλάχιστον θα έπρεπε να στηρίζονται στην τέχνη της διαλεκτικής. Η αλήθεια δεν μπορεί να είναι μια, κι αν ακόμη είναι, θα πρέπει να αποτελείται από μικρότερα κομμάτια αλήθειας του καθενός.
Στο κεφάλαιο «Σημείωση περί τέχνης» από το βιβλίο «Μικρά δοκίμια για την τέχνη» ο Rainer Maria Rilker αναφέρει ότι:»Ο καλλιτέχνης εξυψώνει τα πράγματα που επιλεγεί να απεικονίσει, τα αποσπά από τις πολλές τυχαίες, συμβατικές σχέσεις, τα απομονώνει και τα τοποθετεί, αυτά τα μοναχικά πράγματα, σε μια απλή, καθαρή επικοινωνία μεταξύ τους.»Η δική μου αλήθεια για την τέχνη συναντά τον Rilker. Ο καλλιτέχνης, κατά την γνώμη μου, έχει περισσότερο ευαίσθητους αισθητήρες, παρατηρεί περισσότερο, «δίνει ζωή» σε αντικείμενα που θεωρούμε άψυχα. Μέσα από όλα αυτά γεννιέται ένα ποίημα, μια σκηνή, μια φωτογραφία, μια μελωδία.
Παρόλα αυτά όμως, η δύσκολη δουλειά του πομπού δεν είναι τίποτα (όσες αλήθειες και αν εμπεριέχει) μέχρι να βρεθεί ο δέκτης που θα την αναγνωρίσει. Δεν μας ακουμπούν όλα τα τραγούδια ή οι στίχοι. Οι αισθητήρες του δέκτη απέναντι στην τέχνη δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής. Είναι περισσότερο θέμα παιδείας, εξάσκησης και αντοχής στα βαθειά νερά της τέχνης. Ο,τιδήποτε καλαίσθητο με σκοπό να αναδείξει μια αλήθεια ή απλά να προκαλέσει συναισθήματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι τέχνη; Η υστεροφημία και η διαχρονικότητα είναι κριτήρια για να ονομάσουμε κάτι «καλλιτεχνικό»; Έχει να κάνει η τέχνη με την αφοσίωση, με την ανάγκη του καλλιτέχνη να ζει με αυτή αλλά και μέσα από αυτή;Πολλά από αυτά τα ερωτήματα μας δίνουν έναν μικρό, αλλά και στενό ορισμό για το τι είναι τέχνη.
Μα εμένα, πάντα ο μεγαλύτερος μου φόβος μου ήταν όχι ο καλλιτέχνης (πομπός) αλλά ο δέκτης. Τι είναι ένα ποίημα του Bukowski και τι η δυστυχία εάν δεν έχει νιώσει κάποιος βαθειά το συναίσθημα αυτό για να εκτιμήσει τους στίχους του; Ή μήπως η άξια λόγου δημιουργία ταρακουνά και τον απαίδευτο; Τον βαριεστημένο άνθρωπο μπροστά σ’ ένα βιβλίο;
Το πρόβλημα για μένα είναι το «σκάψιμο». Ναι! Το πόσο βαθειά αφήνουμε τα ερεθίσματα να φτάσουν, το πόσο η μελωδία τρυπώνει μέσα μας για να ξυπνήσει μνήμες και συναισθήματα. Πόσοι έχουμε το κουράγιο πια να λυτρωθούμε από λόγια που έγραψαν και είπαν άλλοι για την αγάπη, την φτώχεια, την δυστυχία, την αμαρτία. Ή μήπως το βράδυ που γυρίζουμε από την δουλειά η τηλεόραση μας ξεκουράζει και κοιμίζει τους δαίμονες μας;
Η τέχνη υπάρχει στα μικρά και στα μεγάλα πράγματα της ζωής. Η τέχνη λυτρώνει αλλά μπορεί να κινήσει και επαναστάσεις. Η τέχνη υπάρχει γιατί θελήσαμε να υπάρξουμε άνθρωποι ζωντανοί, ολοκληρωμένοι κάνοντας μια καμπύλη μεταξύ θανάτου – ζωής. Η τέχνη μιλά και για τα δύο αυτά ζητήματα χωρίς να βάζει το πριν και το μετά. Στη ζωή και στο θάνατο η ψυχή συνεχίζεται.Αφουγκραστείτε, αφεθείτε! Η τέχνη θα είναι πάντα η δίοδος, η γέφυρα, η λύση μεταξύ πομπού και δέκτη γιατί κανένας από τους δυο δεν είναι σημαντικότερος του άλλου στο παιχνίδι της τέχνης. Είναι και οι δύο ο λόγος για να υπάρχει.
Κλείνοντας θα συνοψίσω όλες μου τις σκέψεις μέσα από ένα ποίημα του Charlies Bukowski:

Ποίηση

χρειάζεται
πολλή
απελπισία
δυσαρέσκεια
και
απογοήτευση
για να
γράψεις
λίγα
καλά
ποιήματα.

Δεν
μπορεί
ο καθένας
ούτε να                                                                              
την                                                                           
γράψει                                                                         
ούτε να                                                                            
την                                                                       
διαβάσει.

                                                                          
 

Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Το φευγιό



                                                                                            Monet, Claude-Oscar,  Rising Sun
 

Γέρνω στους αλμυρούς καμπυλωτούς σου ώμους
ψιθυρίζω τραγούδια ναυτικών
που στέκονται σε κατάρτια,
σε πίνακες ακριβού σαλονιού.
Έλα, να με βρεις…
Μπες στη βάρκα
που χορεύει απέναντι.
Ο ήλιος που δύει,
η ώρα εκείνη.
Έλα!
Τα χρώματα ξυπνούν, αναδεύονται.
Μύρισε κυπαρίσσι και άνθισαν λουλούδια
πάνω στον πληγωμένο βράχο.

Έλα. . .
Βουίζουν τ’ αυτιά μου απ’αέρα.
Τα μαλλιά μου πυξίδα.
Που φυσάει, που πάει;

Σ’ αντικρίζω ακόμη.
Άξαφνο το σάστισμα από την πολυθρόνα...





Τετάρτη, 3 Σεπτεμβρίου 2014

Η γύρη μένει




                                                   http://vimeo.com/33320789

 Με αφορμή το παραπάνω βίντεο. . .


- Είπες, θα πέσω.

Κάτι θα γεννηθεί. Κάτι να γεννηθεί.
Σπάω τα πόδια μου, πανοπλία στη κοιλιά.

Γυρνάει η ζωή εκεί που άρχισε;
Και τι αφήνει ο αέρας πάνω απ’ τη μαργαρίτα που περνά;

Μύρισε. . .
Γύρνα. . .
Γεύσου το αύριο. Εκεί που η ζωή  γυρνά όταν κάποιος πεθαίνει.

Φύσηξε και πέρασε ο αέρας από πάνω μου.
Άνοιξη δεν ήρθε.
Η ζωή προσπέρασε.

Κάτι γεννήθηκε καθώς έπεφτα.
Το γεύτηκες;

Παρασκευή, 27 Ιουνίου 2014

Σημείο Συνάντησης

                                                                              
                                                                                      René Magritte, The Lovers, 1928
 


 

Σε θυμάμαι να μου χαϊδεύεις τα μαλλιά
με βλέμμα, με καρτερία
και μια ικεσία αγάπης.

Σε θυμάμαι να μιλάς με τις λέξεις μου
να είσαι τ’ όνομά μου
και το μυστικό που κάποτε ψιθύρισα
στον κορμό του δέντρου.

Σε θυμάμαι το στόμα μου να πλημμυρίζεις με κρασί
και το κορμί μου να σου χαρίζω, από τη μέθη του Διονύσου.
Κι ευλαβικά φιλώ τον θεό αυτό
που κάποτε ζωγράφισες στο δέρμα σου.

Σε θυμάμαι˙ και γίνεται η θύμησή σου
το παρόν εδώ και χρόνια.

Και λέω:

Πάει καιρός που δεν σε γεύομαι
κι όμως ορκίζομαι για τη γεύση σου.
Περνούν ώρες, ημέρες, άνθρωποι
και σε θυμάμαι ακόμη.

Περίμενα να σε δω τη Δευτέρα
— ούτε ο ίσκιος σου δεν φάνηκε
κάτω από την πανσέληνο.

Εγινες καντήλι αναμμένο
− να φοβάμαι ν’ ανοίξω το παράθυρο μην σβήσει −
Γιατί αν σβήσει, θα πιστέψεις πως
σε ξέχασα.

Τρίτη, 24 Ιουνίου 2014

Απανεμιά





                                                                     (Painting: Vladimir Kush - Melt)

Τι είναι αυτό που τη ζωή ταράζει;

−Τα άχρωμα φρούτα
κι ο αέρας του Βορρά ή μια χούφτα από χαμένους σπόρους
που φυτεύτηκαν σε λάθος χωράφι.

Φτωχός μπορείς να νιώσεις μόνο αν κάποτε λάμψη χρυσού
φέγγιζε στα χέρια σου.

Χαλασμός, θυμός, ψευτοεπαναστάσεις από καλά στεριωμένες
καρέκλες, κραυγές  πλουσίων… πρώην πλουσίων.

Τα κύματα που πάνε κι έρχονται
και τίποτα δεν φέρνουν. Μόνο φίλους  
που φύγανε μ’ ένα γλυκό του κουταλιού
και ένα ΄΄Μακάρι΄΄…

Τα παιδιά μου δεν ήρθαν ακόμα
και δεν θα ζήσουν ποτέ
γιατί η μάνα τους ακόμη θα μαθαίνει
ονόματα ανταρτών.

Κι όλο μιλάμε με το χθες
γιατί δειλοί ξαπλώνουμε τα βράδια.

Αλήθεια, πότε υπήρξαμε
πραγματικά ευτυχισμένοι,
δίχως να το ξέρουμε;

Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014

Η αρχή του σύμπαντος





Τo αρχέτυπο της ομορφιάς είναι η Ελένη. Η Ωραία Ελένη.  Η Ελένη του Μενέλαου και του Πάρη.
Πως ήταν όμως η Ωραία Ελένη; Με τι έμοιαζε; Ήταν ξανθιά ή μελαχρινή; Ψηλή ή μετρίου αναστήματος; Λεπτή ή γεματούλα; Τι μάτια είχε; Τα χείλη της πως ήταν; Είχε πλούσιο στήθος ή όχι;
Η μόνη περιγραφή που υπάρχει για αυτή στον Όμηρο είναι στο Γ΄ της Ιλιάδας  και είναι η έκφραση θαυμασμού του Πρίαμου και των πρεσβύτερων της Τροίας, όταν είδαν την Ωραία Ελένη και αναφώνησαν : «Δεν είναι κατηγόρια τόσο καιρό που σφάζονται οι Αχαιοί  κι οι Τρώες, για πλάσμα σαν κι αυτή. Με τις αθάνατες θεές φρικτά μοιάζει στην όψη». Και στο πρωτότυπο : «Οὐ νέμεσις Τρῶας καὶ ἐυκνήμιδας Ἀχαιοὺς τοιῇδ´ ἀμφὶ γυναικὶ πολὺν χρόνον ἄλγεα πάσχειν· αἰνῶς ἀθανάτῃσι θεῇς´ εἰς ὦπα ἔοικεν.» Για να το πούμε με μια πιο σύγχρονη έκφραση οι Τρώες είπαν : «Χαλάλι, για τέτοια γκομενάρα»! Και έτσι ο Όμηρος άφησε τον καθένα μας ελεύθερο με τη φαντασία του να πλάσει τη δική του Ωραία Ελένη. Για τον Όμηρο έφτανε μόνο μια λέξη για να δηλώσει κάτι σημαντικότερο από το πρότυπο της ομορφιάς. Αυτό το «φριχτά»…
Η λέξη αυτή μας δίνει την εικόνα του ωραίου. Η ομορφιά σκοτώνει. Το κάλλος, η ομορφιά, είναι η αρχή της ζωής και του θανάτου. Γιατί ομορφιά δεν είναι οι μόνο αναλογίες. Αν είναι μόνο οι αναλογίες είναι μια ομορφιά πρώτης βαθμίδας. Το ωραίο που έχει μέσα του τον κίνδυνο, την καταστροφή και τη φρίκη είναι η ανώτερη βαθμίδα ομορφιάς, είναι το υπέροχο. Das Erhabene!
Στο Σολωμό αυτό γίνεται ίσως πιο εύκολα αντιληπτό. "Και την Ελένη αστόχησα κι έλεγα, μνήσθητί μου" λέει στον Κρητικό. Βάζει δίπλα στο αρχέτυπο της ομορφιάς, την Ελένη, το "μνήσθητί μου" που λέει ο παπάς τη φριχτή ώρα του θανάτου. Την έχασα, δηλαδή, την Ελένη, και χάνομαι...!!! Ο μεγάλος Σολωμός το έδωσε να το καταλάβουμε και να το τυπώσουμε μες στο μυαλό μας λέγοντας : «Μόλις είν' έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Χάρος».
Κάνοντας μια απλή προέκταση μπορούμε να καταλάβουμε, γιατί όλοι οι μεγάλοι έρωτες έχουνε την καταστροφή. Δεν υπάρχει μεγάλος έρωτας, που να μην έχει μέσα του την καταστροφή. Εκείνο είναι που τον οδηγεί σε ακραία ακμή, που τον κάνει αρχέτυπο. Λοιπόν, η ομορφιά, ο έρωτας σκοτώνει. Σκοτώνει, αφού πρώτα έχει γεννήσει. Κάθε φορά που ερωτεύονται δύο άνθρωποι, γεννιέται το σύμπαν. Και κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος, πεθαίνει το σύμπαν. Ο έρωτας και ο θάνατος είναι τα δύο συστατικά του σύμπαντος, οι δύο όψεις του ιδίου προσώπου. Και επειδή ο θάνατος είναι το μόνο βέβαιο από τη στιγμή που γεννιόμαστε, από αυτή τη στιγμή μέχρι τη στιγμή του θανάτου, ο καθένας έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει την ομορφιά. Την ομορφιά που έχει μέσα της την καταστροφή. Τον έρωτα.

Ο νηφομανής

Τετάρτη, 14 Μαΐου 2014

Το χρώμα της σκιάς



Ένα δέντρο - ένα κυπαρίσσι.
Πόσα χρόνια ακριβώς κρατά η ζωή του;
Ένας γέρος ακούμπησε τη πλάτη του
κι ένιωσε την αιωνιότητα
του κορμού.

Χιλιάδες πουλιά διάβηκαν τα κλαδιά του.
Άκουσαν την ηχώ
των τραγουδιών τους.

Ένα καταπράσινο, ψιλόλιγνο κυπαρίσσι.
Χορός που αγγίζει την άκρη τ’ ουρανού.
Σύμβολο υπερηφάνειας.
Συνήθως περιφράζει την αιωνιότητα
του θανάτου, σε νεκροταφεία.