Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014

Η αρχή του σύμπαντος





Τo αρχέτυπο της ομορφιάς είναι η Ελένη. Η Ωραία Ελένη.  Η Ελένη του Μενέλαου και του Πάρη.
Πως ήταν όμως η Ωραία Ελένη; Με τι έμοιαζε; Ήταν ξανθιά ή μελαχρινή; Ψηλή ή μετρίου αναστήματος; Λεπτή ή γεματούλα; Τι μάτια είχε; Τα χείλη της πως ήταν; Είχε πλούσιο στήθος ή όχι;
Η μόνη περιγραφή που υπάρχει για αυτή στον Όμηρο είναι στο Γ΄ της Ιλιάδας  και είναι η έκφραση θαυμασμού του Πρίαμου και των πρεσβύτερων της Τροίας, όταν είδαν την Ωραία Ελένη και αναφώνησαν : «Δεν είναι κατηγόρια τόσο καιρό που σφάζονται οι Αχαιοί  κι οι Τρώες, για πλάσμα σαν κι αυτή. Με τις αθάνατες θεές φρικτά μοιάζει στην όψη». Και στο πρωτότυπο : «Οὐ νέμεσις Τρῶας καὶ ἐυκνήμιδας Ἀχαιοὺς τοιῇδ´ ἀμφὶ γυναικὶ πολὺν χρόνον ἄλγεα πάσχειν· αἰνῶς ἀθανάτῃσι θεῇς´ εἰς ὦπα ἔοικεν.» Για να το πούμε με μια πιο σύγχρονη έκφραση οι Τρώες είπαν : «Χαλάλι, για τέτοια γκομενάρα»! Και έτσι ο Όμηρος άφησε τον καθένα μας ελεύθερο με τη φαντασία του να πλάσει τη δική του Ωραία Ελένη. Για τον Όμηρο έφτανε μόνο μια λέξη για να δηλώσει κάτι σημαντικότερο από το πρότυπο της ομορφιάς. Αυτό το «φριχτά»…
Η λέξη αυτή μας δίνει την εικόνα του ωραίου. Η ομορφιά σκοτώνει. Το κάλλος, η ομορφιά, είναι η αρχή της ζωής και του θανάτου. Γιατί ομορφιά δεν είναι οι μόνο αναλογίες. Αν είναι μόνο οι αναλογίες είναι μια ομορφιά πρώτης βαθμίδας. Το ωραίο που έχει μέσα του τον κίνδυνο, την καταστροφή και τη φρίκη είναι η ανώτερη βαθμίδα ομορφιάς, είναι το υπέροχο. Das Erhabene!
Στο Σολωμό αυτό γίνεται ίσως πιο εύκολα αντιληπτό. "Και την Ελένη αστόχησα κι έλεγα, μνήσθητί μου" λέει στον Κρητικό. Βάζει δίπλα στο αρχέτυπο της ομορφιάς, την Ελένη, το "μνήσθητί μου" που λέει ο παπάς τη φριχτή ώρα του θανάτου. Την έχασα, δηλαδή, την Ελένη, και χάνομαι...!!! Ο μεγάλος Σολωμός το έδωσε να το καταλάβουμε και να το τυπώσουμε μες στο μυαλό μας λέγοντας : «Μόλις είν' έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Χάρος».
Κάνοντας μια απλή προέκταση μπορούμε να καταλάβουμε, γιατί όλοι οι μεγάλοι έρωτες έχουνε την καταστροφή. Δεν υπάρχει μεγάλος έρωτας, που να μην έχει μέσα του την καταστροφή. Εκείνο είναι που τον οδηγεί σε ακραία ακμή, που τον κάνει αρχέτυπο. Λοιπόν, η ομορφιά, ο έρωτας σκοτώνει. Σκοτώνει, αφού πρώτα έχει γεννήσει. Κάθε φορά που ερωτεύονται δύο άνθρωποι, γεννιέται το σύμπαν. Και κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος, πεθαίνει το σύμπαν. Ο έρωτας και ο θάνατος είναι τα δύο συστατικά του σύμπαντος, οι δύο όψεις του ιδίου προσώπου. Και επειδή ο θάνατος είναι το μόνο βέβαιο από τη στιγμή που γεννιόμαστε, από αυτή τη στιγμή μέχρι τη στιγμή του θανάτου, ο καθένας έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει την ομορφιά. Την ομορφιά που έχει μέσα της την καταστροφή. Τον έρωτα.

Ο νηφομανής

1 σχόλιο:

  1. Στίχους, εικόνες, λέξεις γύρω από τον έρωτα έχετε διαβάσει άπειρες φορές...γιατί για μένα ο έρωτας ορίζει τα πάντα σ'αυτή τη ζωή! Για πρώτη φορά όμως έχουμε ένα κείμενο από ένα φίλο (δεν αποκαλύπτω όνομα, υπογράφει όπως πρέπει) που με έχει βοηθήσει και μου έχει δώσει το χώρο να εκφράσω πολλές φορές τις σκέψεις μου... Τώρα θα το κάνω εγώ γι αυτόν με μεγάλη χαρά αλλά και περιέργεια να δω πως ένας άντρας παρατηρεί και αναλύει την ΄΄αρχή του σύμπαντος΄΄....

    ΑπάντησηΔιαγραφή